ไนโตรเจนพืช (Nitrogen-N.)

หน้าที่สำคัญของธาตุไนโตรเจนในพืช

  • ช่วยสร้างการเจริญเติบโตทางด้านใบ ลำต้น และหัว
  • เป็นองค์ประกอบของคลอโรฟิลล์ เอนไซม์ โปรตีน และวิตามินหลายชนิด
  • พืชที่ขาดไนโตรเจนใบจะเหลืองซีดจากด้านล่าง ปลายใบและขอบใบจะค่อยๆแห้ง ลำต้นผอมสูง
หมวดหมู่:

คำอธิบาย

ไนโตรเจน (Nitrogen)จัดเป็นธาตุอาหารหลัก (Primary nutrient element )เป็นธาตุอาหารที่พืชต้องการในปริมาณมากและเป็นธาตุที่มีอยู่ในดินน้อย แต่พบอยู่ในอากาศเป็นจำนวนมากถึง 78% จึงมีความจำเป็นต้องใส่ลงไปในดินในรูปปุ๋ยชนิดต่างๆ

พืชสามารถได้รับแร่ธาตุไนโตรเจนได้หลายทาง เช่นการสลายตัวของอินทรีย์วัตถุ หรือได้จากการตรึงไนโตรเจนจากอากาศโดยจุลินทรีย์บางชนิด

ประโยชน์ของธาตุไนโตรเจนในพืช

ประโยชน์ของธาตุไนโตรเจนในพืช

ช่วยสร้างการเติบโตทางด้านใบและลำต้น และยังเป็นองค์ประกอบของคลอโรฟิลล์(Chlorophyll)ช่วยในการสังเคราะห์แสง และพืชยังต้องการธาตุไนโตรเจนเพื่อใช้ในการสร้างสารประกอบในพืชอีกหลายชนิด เช่น กรดอะมิโน (Amino acid ) โปรตีน (Proteins) กรดนิวคลีอิก (Nucleic acid) และน้ำตาล (Sugar)

และนอกนี้ยังมีสารประกอบไนโตรเจนอีกกลุ่มนั้นคือ เอ็นไซม์ (enzyme) หน้าที่ของเอ็นไซม์นี้คือเป็นตัวเร่งกระบวนการทางชีววิทยาในพืช (Biological process)

ไนโตรเจนมีความสำคัญในพืชทุกชนิดเพราะธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบของกรดนิวคลีอิกและโปรตีนทุกชนิดซึ่งเป็นสารประกอบที่พืชต้องสร้างขึ้นมาใช้กระบวนการสร้างการเจริญเติบโต

ไนโตรเจนเป็นธาตุอาหารที่สำคัญมากในการสร้างการเจริญเติบโตในพืช พืชที่ได้รับธาตุไนโตรเจนอย่างเพียงพอ ใบจะเขียวสด มีลำต้นแข็งแรง มีการเจริญเติบโตเร็ว ให้ผลผลิตที่สมบูรณ์

อาการขาดธาตุไนโตรเจนในพืช

พืชที่ขาดไนโตรเจนจะมีลักษณะใบสีเหลือง โดยเกิดที่ใบแก่ก่อน และทำให้การเจริญเติบโตของพืชหยุดชะงัก

อาการของพืชที่ได้รับธาตุไนโตรเจนมากเกินไป

ไนโตรเจนถึงพืชจะต้องการในปริมาณมาก แต่เมื่อพืชได้รับมากเกินไปก็เกิดผลเสียต่อพืชเช่นกัน โดยพืชที่ได้รับธาตุไนโตรเจนมากเกินไปจะมีลำต้นอวบน้ำ ล้มง่าย และยังเป็นสาเหตุทำให้โรคและแมลงเข้ารบกวนพืชอีกด้วย

ผลของการได้รับไนโตรเจนมากเกินไปอาจส่งผลเสียผลผลิตด้วยเช่นกัน ทำให้ต้นมันไม่ลงหัว แป้งน้อย ,ทำให้อ้อยจืด ไม่หวาน ,ทำให้ส้มมีกากมาก มีรสเปรี้ยว

แหล่งธาตุไนโตรเจนที่พืชสามารถนำมาใช้ได้

เนื่องจากไนโตรเจนเป็นแร่ธาตุที่มีอยู่ในธรรมชาติเป็นจำนวนมาก โดยส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปของก๊าซ โดยพืชสามารถใช้ไนโตรเจนเหล่านี้ได้ผ่านวัฏจักรของไนโตรเจนได้หลายทางด้วยกัน

การตรึงไนโตรเจนในอากาศ (Nitrogen Xation)

โดยใช้แบคทีเรียบางชนิดที่มีความสามารถจับหรือใช้ธาตุไนโตรเจนในอากาศได้ ซึ่งเป็นรูปที่พืชใช้ไม่ได้แล้วเปลี่ยนให้อยู่ในรูปที่พืชสามารถนำไปใช้ได้ เช่น ไรโซเบียม (Rhizobium)ในปมรากถั่ว และสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน

การแปรรูปไนโตรเจนในดิน (Mineralization)

เป็นการแปรรูปจากสารอินทรีย์ที่มีธาตุไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ผ่านกระบวนการทางชีวเคมีโดยอาศัยจุลินทรีย์ในดินทำการย่อยสลายอินทรีย์วัตถุ จนได้ไนโตรเจนที่อยู่ในรูปสารอนินทรีย์เป็นรูปที่พืชดูดซับไปใช้ได้

ไนโตรเจนในบรรยากาศที่ละลายลงมากับน้ำฝน

ไนโตรเจนในอากาศที่อยู่ในรูปของสารประกอบออกไซด์สามารถละลายกับน้ำฝนตกลงมาสู่ดิน แล้วถูกแปรสภาพไปเป็นแอมโมเนียมและไนเตรท ซึ่งเป็นรูปที่เป็นประโยชน์ต่อพืช

ไนโตรเจนที่ได้จากปุ๋ย ทั้งปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์

ปุ๋ยสูตร(ปุ๋ยเคมี)หรือปุ๋ยที่ให้ธาตุไนโตรเจนในปริมาณสูง ตัวอย่างปุ๋ยเคมีที่ให้ธาตุไนโตรเจนสูง เช่น ปุ๋ยเคมีสูตร 25-7-7 ,15-15-15 เป็นต้น นอกจากปุ๋ยเคมี ยังมีปุ๋ยอินทรีย์เคมีที่เป็นการผสมระหว่างเคมีกับปุ๋ยอินทรีย์เช่น ปุ๋ยอินทรีย์เคมีสูตร 6-3-3

นอกจากปุ๋ยทั้ง2ประเภทที่ให้ธาตุไนโตรเจนสูงตามสูตรที่กำหนดแล้ว ยังมีปุ๋ยอินทรีย์,ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกจากมูลสัตว์ ซึ่งเป็นปุ๋ยที่ได้จากวัสดุธรรมชาตินำมาผ่านขั่นตอนกระบวนการย่อยสลายอย่างสมบูรณ์เพื่นำมาใช้เป็นปุ๋ยให้กับพืช

ไนโตรเจนที่อยู่ในปุ๋ยอินทรีย์ ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก จะมีปริมาณที่ไม่แน่นอนเหมือนปุ๋ยเคมีหรืออินทรีย์เคมี

วิธีเพิ่มธาตุไนโตรเจนในดิน

ใส่ปุ๋ยเคมีที่มีธาตุไนโตรเจนเป็นส่วนประกอบ

ใส่ปุ๋ยเคมีหรือปุ๋ยอินทรีย์เคมี

ใส่ปุ๋ยอินทรีย์หรือปุ๋ยหมัก

คือปุ๋ยทีนำวัสดุจากธรรมชาติมาผ่านการหมักหรือผ่านกระบวนการที่ได้มาตรฐานตามข้อกำหนดของการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ ซึ่งปริมาณธาตุไนโตรเจนในปุ๋ยอินทรีย์ขึ้นอยู่กับวัสดุที่นำมาผลิตว่าเป็นชนิดใด เช่นปุ๋ยอินทรีย์จากผักตบชวาจะมีปริมาณธาตุไนโตรเจนน้อยกว่าปุ๋ยอินทรีย์ทีผลิตจากซากสัตว์ต่างๆเช่น ปุ๋ยอินทรีย์จากปลาทะเล

ใส่ปุ๋ยคอก

คือปุ๋ยจากมูลสัตว์ที่ตากแห้งหรือทิ้งไว้จนกลายเป็นมูลเก่าแล้ว มูลสัตว์เหล่านี้จะให้ปริมาณแร่ธาตุไนโตรเจนไม่เท่ากัน

คำถามที่พบบ่อย (Frequently Asked Questions)

วิธีเติมธาตุไนโตรเจนลงในดินเพื่อให้พืชนำไปใช้ได้เร็วที่สุด

ใช้ปุ๋ยน้ำที่มีไนโตรเจนสูงเนื่องจากอยู่ในรูปที่พืชใช้ได้ทันที แต่ก็ถูกชะล้างสูญเสียจากดินได้ง่ายเช่นกัน

วิธีเติมธาตุไนโตรเจนในดินแบบอินทรีย์ออแกนิคใช้อะไร
  • ปุ๋ยอินทรีย์,ปุ๋ยหมัก,น้ำหมักชีวภาพ
  • ปุ๋ยคอกที่ทิ้งไว้นานแล้วหรือตากให้แห้ง
การใส่ปุ๋ยคอกที่มีธาตุไนโตรเจนสูงให้ต้นไม้เป็นประจำดีหรือไม่

ดีสำหรับไม้ใบแต่ก็ไม่ควรมากเกินไป อาจทำต้นไม้อ่อนแอต่อโรคและแมลง ส่วนการใส่ปุ๋ยคอกในไม้ดอกหรือในไม้ผล ต้องใส่ให้ถูกจังหวะ เพราะในปุ๋ยคอกมีไนโตรเจนสูงและสลายตัวช้าจะทำให้ไม้ผลและไม้ดอกออกดอกยาก หรืออาจจะไม่ออกดอกเลย มีแต่ใบ