คู่มือพืช

สับปะรด — คู่มือดูแลทั้งปี

ทำอะไรเดือนไหน ระวังอะไร ใช้อะไร — และช่วงไหนที่เราช่วยได้จริง ช่วงไหนไม่เกี่ยว

ปฏิทินด้านล่างอ้างอิง รอบหลักอาศัยน้ำฝน
เริ่มจากสิ่งที่เห็น

🩺 สวนคุณมีอาการแบบนี้ไหม

ไม่ต้องรู้ชื่อโรคก่อน — เลือกจากสิ่งที่เห็นด้วยตา

โคนต้นอวบใหญ่ ใบกว้างหนาสีเขียวเข้มหรือเขียวอมม่วงแดง ใบนับได้ราว 45 ใบขึ้นไป · ต้นทั้งแปลงสูงพอ ๆ กัน

ต้นสมบูรณ์ พร้อมออกดอกหรือบังคับดอก

ต้นไม้ของคุณแข็งแรงดี
รักษาความสมบูรณ์แบบนี้ไว้

เปลือกเริ่มเปลี่ยนจากเขียวเป็นเหลืองส้มจากตาล่าง ๆ ตาผลแบนราบ ก้านผลเหี่ยวเป็นร่องตามยาว · เคาะแล้วเสียงทึบ

ผลแก่พอเก็บ

ต้นไม้ของคุณแข็งแรงดี
รักษาความสมบูรณ์แบบนี้ไว้

เนื้อเยื่อรอบผลย่อยเป็นรอยสีน้ำตาลขรุขระ ตั้งแต่ผลเริ่มโต

ไร หรือขาดโบรอน

สาเหตุ: รอยแบบนี้เหมือนอาการขาดโบรอน แต่อาจเกิดจากไรที่อาศัยตามโคนใบ · แหวกโคนใบหาไรก่อนสรุป · ไรยังเปิดทางให้เชื้อโรคผลแกน

ยังไม่มีหน้าวิธีแก้

ช่วงอากาศเย็นปลายปี ต้นในแปลงบางส่วนแทงช่อดอกเองทั้งที่ยังไม่ได้บังคับดอก ไม่พร้อมกันทั้งแปลง

ออกดอกเองตามธรรมชาติ

สาเหตุ: ต้นหน่อที่ปลูกเกิน 5–6 เดือนและสมบูรณ์ออกดอกเองได้ 50–90% เมื่ออากาศเย็น ธ.ค.–ม.ค. · ผลจะออกมาชนช่วงผลผลิตล้น ราคาต่ำ · จุกออกดอกเองน้อยกว่าหน่อ

ยังไม่มีหน้าวิธีแก้
ทั้งปีในหน้าเดียว

📅 ปฏิทินสับปะรด 12 เดือน

ดูแลสับปะรดให้ถูกช่วง ตลอดทั้งปี เพื่อผลผลิตคุณภาพ ราคาดี

พ.ย. ต้นโตเต็มที่ก่อนเข้าหน้าหนาว · ให้น้ำเสริมถ้าฝนเริ่มทิ้งช่วง ⚠️ ระวัง ผลผลิตกระจุกรอบที่สอง · ประจวบฯ ยังมีฝนมากเกินจนน้ำขังได้ ขณะที่เพชรบุรีฝนเริ่มทิ้งช่วง เดือนนี้
ช่วงนี้ควรระวัง ผลผลิตกระจุกรอบที่สอง · ประจวบฯ ยังมีฝนมากเกินจนน้ำขังได้ ขณะที่เพชรบุรีฝนเริ่มทิ้งช่วง
🌿 ระยะนี้คือ ต้นโตเต็มที่ · พร้อมออกดอก (บังคับดอก) ดูภาพรวมของระยะ →
ธ.ค. อากาศเย็น ต้นที่โตเต็มที่เริ่มออกดอกเอง · เริ่มฤดูปลูก ปลูกด้วยจุกช่วงนี้ได้ดี ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ต้นออกดอกเองไม่พร้อมกันทั้งแปลง · เริ่มฤดูแล้งยาว
🌿 ระยะนี้คือ ออกดอก ดูภาพรวมของระยะ →
ม.ค. ออกดอกเองตามธรรมชาติในต้นที่โตผ่านฤดูฝนมาแล้ว · ยังอยู่ในฤดูปลูก ปลูกแปลงใหม่ด้วยหน่อขนาดเดียวกัน · ฤดูแล้ง ให้น้ำต้นปลูกใหม่ถ้ามีแหล่งน้ำ ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ต้นหน่อที่สมบูรณ์ออกดอกเองพร้อมกันมาก ผลจะออกมาชนกันจนราคาต่ำ · ผลจากต้นที่บังคับดอกช่วงนี้มักเป็นผลแกนมากกว่าฤดูอื่น
🌿 ระยะนี้คือ ออกดอก ดูภาพรวมของระยะ →
ก.พ. ผลจากดอกหน้าหนาวกำลังโต · ปลูกแปลงใหม่ต่อ ให้น้ำต้นเล็กเดือนละครั้งถ้าปลูกช่วงแล้ง ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ช่วงผลผลิตขาดแคลนหน้าแล้งตามรายงานเพชรบุรี · แล้งต่อเนื่อง ผลที่โตกลางแดดจัดเสี่ยงแดดเผา
งานสำคัญ
วัสดุคลุมผล เช่น ฟางข้าว หญ้าคา หรือถุงกระดาษหนังสือพิมพ์ เมื่อแดดแรง
🌿 ระยะนี้คือ พัฒนาผล ดูภาพรวมของระยะ →
มี.ค. ผลกำลังโต · ปลูกแปลงใหม่ต่อ ให้น้ำต้นเล็กที่ปลูกช่วงแล้ง ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ฝนน้อยมาก ต้นเล็กที่ไม่ได้รับน้ำชะงักชัดเจน · ผลที่โตกลางแดดจัดเสี่ยงแดดเผา
งานสำคัญ
วัสดุคลุมผล เช่น ฟางข้าว หญ้าคา หรือถุงกระดาษหนังสือพิมพ์ เมื่อแดดแรง
🌿 ระยะนี้คือ พัฒนาผล ดูภาพรวมของระยะ →
เม.ย. เริ่มเก็บผลผลิตเพิ่มขึ้น · ปลูกรุ่นสุดท้ายก่อนเข้าฤดูฝน ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ดูความแก่จากสีเปลือกที่เปลี่ยนจากตาล่าง และตาที่แบนราบ ก่อนหัก
🌿 ระยะนี้คือ เก็บเกี่ยว ดูภาพรวมของระยะ →
พ.ค. เก็บเกี่ยวช่วงพีคของปี · ปลายฤดูปลูกตามคู่มือ ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ผลผลิตกระจุกจนราคาตกต่ำ · ฝนเริ่มตก แปลงที่น้ำขังเสี่ยงยอดเน่าและรากเน่า
🌿 ระยะนี้คือ เก็บเกี่ยว ดูภาพรวมของระยะ →
มิ.ย. เก็บเกี่ยวต่อเนื่อง · ต้นที่ปลูกต้นปีเริ่มโตทางต้นและใบในฤดูฝน · ไม่นิยมปลูกช่วงฝนตกหนัก ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ยอดเน่าและรากเน่าในแปลงที่น้ำขัง · ถ้าจำเป็นต้องปลูกกลางฤดูฝนต้องชุบหน่อกันโรคเน่าก่อนปลูก
งานสำคัญ
สารชุบหน่อกันโรคเน่า สำหรับแปลงที่ต้องปลูกกลางฤดูฝน (ตามฉลากและคำแนะนำเจ้าหน้าที่)
🌿 ระยะนี้คือ เก็บเกี่ยว ดูภาพรวมของระยะ →
ก.ค. ต้นโตทางต้นและใบในฤดูฝน · สำรวจมดและเพลี้ยแป้ง ถอนต้นที่แสดงอาการเหี่ยวไปทำลายนอกแปลง ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ผลผลิตเริ่มน้อย · ยอดเน่าและรากเน่าหน้าฝน · ใบที่ 3–5 จากยอดเปลี่ยนเป็นสีบรอนซ์หรือแดง
🌿 ระยะนี้คือ โตทางต้นและใบ ดูภาพรวมของระยะ →
ส.ค. ต้นโตทางต้นและใบในฤดูฝน · สำรวจมดและเพลี้ยแป้ง ถอนต้นที่แสดงอาการเหี่ยว ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ผลผลิตน้อยที่สุดของปี — ไร่ที่บังคับดอกให้เก็บเดือนนี้ได้ราคาดี · ยอดเน่าและรากเน่า
🌿 ระยะนี้คือ โตทางต้นและใบ ดูภาพรวมของระยะ →
ก.ย. ต้นโตทางต้นและใบ · เดินสำรวจแปลง ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง กรมวิชาการเกษตรเตือนโรคยอดเน่าทุกระยะการเจริญเติบโตช่วงฝนตก · ผลผลิตยังน้อย
🌿 ระยะนี้คือ โตทางต้นและใบ ดูภาพรวมของระยะ →
ต.ค. ต้นโตทางต้นและใบช่วงปลายฝน · ระบายน้ำออกจากแปลง ⚠
ช่วงนี้ควรระวัง ฝนมากเกินไป น้ำขัง เชื้อโรคระบาด (ข้อมูลของประจวบคีรีขันธ์)
🌿 ระยะนี้คือ โตทางต้นและใบ ดูภาพรวมของระยะ →
ต้นอยู่สภาพไหน

🌱 ระยะการเจริญเติบโต

สับปะรดแต่ละช่วงมีเป้าหมายต่างกัน รู้ว่าต้นกำลังอยู่ระยะไหน จะช่วยให้ตัดสินใจดูแลได้ตรงจุด

เตรียมแปลง · คัดหน่อพันธุ์

เป้าหมายของระยะนี้

ได้แปลงที่ระบายน้ำดีและหน่อพันธุ์สะอาดขนาดเท่ากัน ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าจะบังคับดอกและเก็บพร้อมกันได้ทั้งแปลงหรือไม่

ต้นกำลังทำอะไร

ยังไม่มีต้น — เป็นช่วงตัดวงจรเพลี้ยแป้งและเชื้อโรคที่ค้างในดินจากรุ่นก่อน

สิ่งที่ควรสังเกต
  • แปลงเดิมมีต้นเป็นโรคเหี่ยวหรือไม่ — ถ้ามี ไม่สับใบไถกลบในแปลง
  • หน่อพันธุ์มาจากแปลงที่ไม่มีโรคเหี่ยวและเพลี้ยแป้งหรือไม่
  • คัดหน่อเป็น 3 ขนาด (เล็ก 300–500 · กลาง 500–700 · ใหญ่ 700–900 กรัม) แล้วปลูกขนาดเดียวกันในแปลงเดียวกัน
  • โคนหน่อบอบช้ำหรือมีแผลดำหรือไม่ · กองหน่อสุมไว้ในแปลงหรือเปล่า
  • พื้นที่ราบยกร่องให้น้ำไม่ขังแล้วหรือยัง
จุดตัดสินใจ

ตากดินครบอย่างน้อย 2 สัปดาห์ และผึ่งหน่อให้รอยแผลแห้งแล้วหรือยัง — ถ้าปลูกในพื้นที่ที่เคยมีโรคเหี่ยวหรือปลูกช่วงฝนชุก ต้องชุบหน่อก่อนปลูกตามคำแนะนำ

คัดหน่อพันธุ์ — ตัวกำหนดว่าทั้งแปลงจะพร้อมกันไหม
คัดเป็น 3 ขนาดเล็ก 300–500 กรัม · กลาง 500–700 กรัม · ใหญ่ 700–900 กรัม แล้วปลูกขนาดเดียวกันในแปลงเดียวกัน หน่อต่างขนาดโตไม่พร้อมกัน บังคับดอกและเก็บพร้อมกันไม่ได้
หน่อใหญ่เร็วกว่าปลูกถึงเก็บ หน่อใหญ่ราว 11–13 เดือน · หน่อกลาง 13–15 · หน่อเล็ก 15–17 · จุก 15–20 เดือน
หน่อกับจุกต่างกันยังไงหน่อทนโรคเน่าที่ยอดกว่าและเก็บได้เร็วกว่า แต่ราคาแพงและออกดอกเองหน้าหนาวมาก · จุกถูกกว่า โตสม่ำเสมอ ออกดอกเองน้อย แต่ช้ากว่าและอ่อนแอต่อโรคเน่ากว่า
เลือกแหล่งหน่อเอาจากแปลงที่ไม่มีโรคเหี่ยวและเพลี้ยแป้งเท่านั้น รายงานทดสอบของกรมวิชาการเกษตรพบว่าหน่อจากแหล่งที่มีโรคระบาด แม้ผ่านการแช่น้ำร้อนและสารกำจัดเพลี้ยแป้ง ลดการเป็นโรคได้เพียงเล็กน้อย
กันโคนเน่าตั้งแต่ก่อนปลูก
อย่าให้หน่อช้ำเก็บรวบรวมหน่อระวังไม่ให้บอบช้ำ และไม่กองสุมไว้ในแปลง
ผึ่งแผลให้แห้งตากแดดไว้ 2–3 วันโดยหงายด้านรอยหักขึ้น ก่อนนำไปปลูก
ชุบหน่อเมื่อไหร่จำเป็นเมื่อปลูกช่วงความชื้นสูงหรือกลางฤดูฝน และในพื้นที่ที่เคยมีโรคเหี่ยว ใช้สารตามฉลากและคำแนะนำเจ้าหน้าที่ส่งเสริม
เตรียมแปลง
ไถและตากดินไถลึก 20–40 เซนติเมตรอย่างน้อย 2 ครั้ง ตากดินอย่างน้อย 2 สัปดาห์ ลดเพลี้ยแป้งและเชื้อในดิน
ยกร่องพื้นที่ราบยกร่องให้ระบายน้ำดีและน้ำไม่ขัง
ซากต้นเดิมแปลงที่ไม่มีโรคเหี่ยว สับใบและต้นทิ้งไว้ 2–3 เดือนแล้วไถกลบ · แปลงที่มีโรคเหี่ยวเก็บซากออกจากแปลง
ดินที่เหมาะร่วนหรือร่วนปนทราย ระบายน้ำดี ความเป็นกรด-ด่างราว 4.5–5.5 · ดินจอมปลวกเก่าทำให้ขาดเหล็ก ใบเหลือง เป็นรากเน่าง่าย

ตั้งตัว · ต้นเล็ก

เป้าหมายของระยะนี้

ให้ต้นออกรากตั้งตัวเร็วและสม่ำเสมอทั้งแปลง โดยไม่ถูกวัชพืชแย่ง

ต้นกำลังทำอะไร

ต้นโตช้าในช่วงแรกจึงแข่งกับวัชพืชไม่ได้ · ต้นที่ติดไวรัสเหี่ยวมาจากหน่อยังดูปกติใน 1–4 เดือนแรก

สิ่งที่ควรสังเกต
  • วัชพืชขึ้นในแปลงหรือยัง — ต้องปลอดวัชพืช 4 เดือนแรก
  • ปลูกช่วงแล้งแล้วดินแห้งจนต้นชะงักหรือไม่
  • มดเดินขึ้นลงต้นและเพลี้ยแป้งสีชมพูที่โคนหรือซอกกาบใบ
  • ต้นที่โคนเน่าดำหรือยอดเน่า ให้ถอนออกตั้งแต่แรก
จุดตัดสินใจ

ต้นตั้งตัวสม่ำเสมอทั้งแปลงหรือไม่ และพบจุดที่มีมดกับเพลี้ยแป้งรวมกลุ่มหรือยัง — ถ้าพบต้องจัดการเฉพาะจุดก่อนลามเป็นวง

4 เดือนแรกต้องปลอดวัชพืช
ทำไมต้องรีบสับปะรดโตช้าช่วงแรก ไม่กำจัดวัชพืชผลผลิตเสียได้ 64–81% · วัชพืชแข่งได้ไม่เกิน 2 เดือนแรก
วัชพืชเป็นบ้านของเพลี้ยแป้งหญ้าคา สาบเสือ และหญ้าอีกหลายชนิดในและรอบแปลงเป็นที่หลบของเพลี้ยแป้งที่พาโรคเหี่ยว
บาหยา (หญ้าดอกขาว)วัชพืชข้ามปีของภาคใต้ เลื้อยคลุมดินแน่นคล้ายเสื่อ ดีดเมล็ดได้ไกล และถอนยากเพราะใบสับปะรดแหลมคม
ไม่ใช้สารไถเตรียมดินดี ใช้วัสดุคลุมดิน ถอนมือ หรือปลูกแถวเดี่ยวยกร่องแล้วใช้เครื่องกำจัดวัชพืช
น้ำช่วงตั้งตัว
ปลูกช่วงแล้งถ้ามีแหล่งน้ำ ให้น้ำเดือนละครั้งเพื่อให้ตั้งตัวเร็ว
เมื่อฝนมาแล้วรายงานเพชรบุรีพบว่าต้นที่ไม่ได้ให้น้ำช่วงแรกโตทันต้นที่ได้น้ำหลังได้ฝนตามฤดู
ดูอะไรตั้งแต่ต้นยังเล็ก
ต้นติดไวรัสเหี่ยวยังดูปกติช่วง 1–4 เดือนแรกต้นที่ติดเชื้อมาจากหน่อจะโตปกติ แล้วค่อยแสดงอาการเร็ว
มดและเพลี้ยแป้งสำรวจทุก 3–4 สัปดาห์ เจอแล้วจัดการเฉพาะจุดและรัศมีรอบ
โคนเน่าหน่อที่โคนเน่าดำให้ถอนออกตั้งแต่แรก

โตทางต้นและใบ

เป้าหมายของระยะนี้

สะสมน้ำหนักต้นและจำนวนใบให้ถึงเกณฑ์พร้อมบังคับดอก

ต้นกำลังทำอะไร

ระยะที่ไวต่อการขาดน้ำที่สุด — ขาดน้ำช่วงนี้ทำให้คุณภาพผลแย่กว่าขาดน้ำช่วงพัฒนาผล

สิ่งที่ควรสังเกต
  • สีใบ — ใบเหลืองซีดทั้งต้นหรือปลายใบไหม้ บอกว่าธาตุอาหารไม่พอ
  • ใบที่ 3–5 นับจากยอดเริ่มเป็นสีบรอนซ์ แดง หรือชมพูหรือไม่ (สัญญาณโรคเหี่ยว)
  • มดและเพลี้ยแป้ง ทุก 3–4 สัปดาห์
  • น้ำขังในแปลงหลังฝนหนัก
  • ฝนทิ้งช่วงนานจนต้นชะงักหรือไม่
จุดตัดสินใจ

ใส่ปุ๋ยครบตามรอบและให้น้ำเสริมช่วงฝนทิ้งแล้วหรือยัง — ปุ๋ยครั้งสุดท้ายต้องห่างจากวันบังคับดอกอย่างน้อย 2 เดือน

ระยะที่ขาดน้ำแล้วเสียมากที่สุด
ผลวิจัยภูแลขาดน้ำระยะโตทางต้นใบทำให้คุณภาพผลแย่กว่าขาดน้ำระยะพัฒนาผล ส่วนขาดน้ำช่วงบังคับดอกไม่กระทบ
วางแผนรอบปลูกให้ระยะนี้ตรงกับฤดูฝน ถ้าฝนทิ้งช่วงให้น้ำเสริม
ปุ๋ยระยะโต
นับจากวันปลูก ไม่ใช่เดือนแผนงานของกรมวิชาการเกษตรใส่ปุ๋ยทางกาบใบล่าง 2 ครั้งที่ราว 3 และ 6 เดือนหลังปลูก ด้วยสัดส่วนไนโตรเจน-ฟอสฟอรัส-โพแทสเซียมราว 2:1:3
ใส่ตามค่าวิเคราะห์ดินงานทดลองที่ประจวบฯ พบว่าใส่ปุ๋ยทางดินตามผลวิเคราะห์ดินได้ผลดีและสะดวกที่สุดสำหรับเกษตรกร
ดินต้องชื้นตอนใส่ไม่มีฝนหลังใส่ต้องให้น้ำตามเพื่อให้รากดูดปุ๋ยได้
ห่างจากบังคับดอกปุ๋ยครั้งสุดท้ายต้องห่างวันบังคับดอกอย่างน้อย 2 เดือน
ตรวจด้วยใบคู่มือมีค่ามาตรฐานธาตุอาหารในใบสับปะรด ส่งใบวิเคราะห์เพื่อดูว่าขาดอะไรจริง
สำรวจโรคเหี่ยวทุกเดือน
จุดสังเกตแรกใบที่ 3–5 นับจากยอดเริ่มเป็นสีบรอนซ์หรือแดงจากปลายใบ
เจอแล้วทำอะไรถอนต้นไปทำลายนอกแปลง และจัดการมดกับเพลี้ยแป้งรอบจุดนั้น
ไม่มีโรคเหี่ยวในพื้นที่คู่มือระบุว่าไม่จำเป็นต้องใช้สารฆ่าแมลง
น้ำขังหน้าฝน
ยอดเน่าและรากเน่าระบาดเมื่อดินชื้นสูงและน้ำขัง ขุดต้นที่เป็นออกไปทำลายนอกแปลง
ระยะนี้มักตรงกับช่วง ก.ค.–ต.ค. ขึ้นกับสภาพต้นและพื้นที่ ดูสิ่งที่ต้องทำตามเดือน →

ต้นโตเต็มที่ · พร้อมออกดอก (บังคับดอก)

เป้าหมายของระยะนี้

ให้ทั้งแปลงออกดอกพร้อมกันตามแผนเก็บเกี่ยว แทนที่จะออกดอกเองไม่พร้อมกัน

ต้นกำลังทำอะไร

ต้นสะสมอาหารพอที่จะสร้างช่อดอกแล้ว · ถ้าได้อากาศเย็นในช่วงนี้ต้นหน่อที่สมบูรณ์อาจออกดอกเองได้มาก

สิ่งที่ควรสังเกต
  • น้ำหนักต้นรวมใบราว 2.5–2.8 กิโลกรัม หรือมีใบตั้งแต่ 45 ใบขึ้นไป (รุ่นแม่)
  • โคนต้นอวบใหญ่ ใบกว้างหนา สีเขียวเข้มหรือเขียวอมม่วงแดง
  • ไม่มีปุ๋ยค้างในกาบใบ และไม่มีวัชพืชในแปลง
  • ต้นที่ออกดอกเองก่อนกำหนด
จุดตัดสินใจ

จะบังคับดอกเดือนไหน — เดือนที่บังคับเป็นตัวกำหนดเดือนเก็บเกี่ยวและราคาที่จะได้ · ใช้สารบังคับดอกตามฉลากและคำแนะนำเจ้าหน้าที่ส่งเสริม ทำช่วงเย็นหรือกลางคืน

ต้นพร้อมหรือยัง
น้ำหนักและใบต้นรวมใบราว 2.5–2.8 กิโลกรัม หรือมีใบ 45 ใบขึ้นไป สำหรับรุ่นแม่ · รุ่นตอราว 1.8–2.0 กิโลกรัม
หน้าตาต้นโคนต้นอวบใหญ่ ใบกว้างหนา สีเขียวเข้มหรือเขียวอมม่วงแดง
อายุปลูกด้วยหน่อราว 7–9 เดือน ด้วยจุกราว 10–12 เดือน · เกษตรกรเพชรบุรี-ประจวบฯ บังคับที่อายุเฉลี่ย 8 เดือน
แปลงพร้อมไม่มีปุ๋ยค้างในกาบใบ ไม่มีวัชพืช และห่างการพ่นสารกำจัดวัชพืชอย่างน้อย 1 เดือน
เลือกเดือนบังคับ = เลือกเดือนเก็บ
รอบหลักที่ไม่บังคับออกดอกเองหน้าหนาว ธ.ค.–ม.ค. และไปเก็บช่วงผลผลิตล้น พ.ค.–มิ.ย. ราคาต่ำ
บังคับเดือนกันยายนรายงานเพชรบุรีปลูกเดือนธันวาคม บังคับเดือนกันยายน เก็บได้มีนาคม ช่วงผลผลิตน้อยหน้าแล้ง
บังคับเดือนมีนาคมปลูกเดือนเมษายน บังคับมีนาคมปีถัดไป เก็บสิงหาคม-กันยายน ช่วงผลผลิตน้อยหน้าฝน ต้องให้น้ำเสริมช่วงฝนทิ้ง
ราคาดีกรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำวางแผนให้เก็บช่วงกรกฎาคม-สิงหาคมซึ่งราคาดีทุกปี
ทำให้ได้ผล
สารบังคับดอกเป็นสารควบคุมการเจริญเติบโต ใช้ตามฉลากและคำแนะนำเจ้าหน้าที่ส่งเสริมในพื้นที่ ทำ 2 ครั้งห่างกันไม่กี่วัน
เวลาที่ทำช่วงเย็น กลางคืน หรือเช้ามืด · ฝนตกภายใน 2 ชั่วโมงหลังหยอดต้องทำซ้ำ
ระบบอินทรีย์กรมส่งเสริมการเกษตรแนะนำใช้ไม้ฟาดต้นให้เกิดแผล ต้นจะสร้างเอทิลีนเองและออกดอก
ระยะนี้มักตรงกับช่วง พ.ย. ขึ้นกับสภาพต้นและพื้นที่ ดูสิ่งที่ต้องทำตามเดือน →

ออกดอก

เป้าหมายของระยะนี้

ให้ช่อดอกพัฒนาเป็นผลขนาดสม่ำเสมอ โดยไม่สร้างปัญหาไนเตรตตกค้างในผล

ต้นกำลังทำอะไร

ช่อดอกโผล่จากยอด ดอกย่อยบานจากโคนช่อขึ้นปลาย วันละหลายดอก จนหมดช่อใน 10–20 วัน · ไม่ต้องผสมเกสร และไม่มีปัญหาผลอ่อนร่วง

สิ่งที่ควรสังเกต
  • สัดส่วนต้นที่ออกดอกในแปลง (ประเมินราว 1 เดือนหลังบังคับดอก)
  • ต้นที่เป็นโรคเหี่ยวจะเห็นชัดขึ้นหลังบังคับดอก — ผลจะไม่พัฒนา
  • ไรที่โคนใบ ซึ่งเปิดทางให้เชื้อผลแกน
จุดตัดสินใจ

งดปุ๋ยไนโตรเจนทางดินแล้วหรือยัง และไม่แคะหรือทำลายจุก — ทั้งสองอย่างทำให้ไนเตรตค้างในผล

ช่อดอกพัฒนายังไง
ลำดับเวลาพันธุ์ปัตตาเวียเห็นช่อดอกราว 39 วันหลังบังคับ ดอกแรกบานอีกราว 20 วัน แล้วบานหมดช่อในอีกราว 3 สัปดาห์
ไม่ต้องผสมเกสรผลเกิดได้เองโดยไม่ผสมเกสร และไม่มีปัญหาผลอ่อนร่วงเหมือนไม้ผลอื่น
ประเมินผลราว 1 เดือนหลังบังคับดอก ตรวจว่าออกดอกกี่เปอร์เซ็นต์ของแปลง
สองอย่างที่ห้ามทำ
ห้ามปุ๋ยไนโตรเจนทางดินหลังบังคับดอกแล้วทำให้ไนเตรตค้างในผล ซึ่งเป็นปัญหาใหญ่ของสับปะรดโรงงาน · โรงงานกำหนดไนเตรตในเนื้อไม่เกิน 25 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม
ห้ามแคะหรือหักจุกคู่มือห้ามเพราะเป็นสาเหตุหนึ่งของไนเตรตตกค้าง ทั้งที่การสำรวจพบเกษตรกรเพชรบุรี-ประจวบฯ แคะจุกถึง 87% เพื่อให้ผลใหญ่
ระวังในช่วงนี้
โรคเหี่ยวเห็นชัดขึ้นต้นที่ติดเชื้อจะแสดงอาการเด่นหลังบังคับดอก ผลไม่พัฒนา
ไรที่โคนใบเปิดทางให้เชื้อโรคผลแกนเข้าสู่ผล
ระยะนี้มักตรงกับช่วง ธ.ค.–ม.ค. ขึ้นกับสภาพต้นและพื้นที่ ดูสิ่งที่ต้องทำตามเดือน →

พัฒนาผล

เป้าหมายของระยะนี้

ได้ผลน้ำหนักดี ไม่เป็นผลแกน ไม่ถูกแดดเผา

ต้นกำลังทำอะไร

ผลย่อยด้านล่างโตก่อนด้านบน · ฝนที่มาหลังแล้งนานทำให้ผลโตเร็วจนผิวแตกเป็นทางเข้าของเชื้อ

สิ่งที่ควรสังเกต
  • แดดจัดช่วงแล้ง — ผลที่ไม่มีใบบังเสี่ยงแดดเผา
  • ความชื้นดินสม่ำเสมอหรือไม่ช่วงแล้ง
  • ผลที่ผิวแตกหลังฝนแรก
  • เพลี้ยแป้งที่ขั้วผลและดอกย่อย
จุดตัดสินใจ

คลุมผลแล้วหรือยังถ้าผลกำลังโตช่วงร้อนแดดแรง และหยุดให้น้ำก่อนเก็บราว 2–4 สัปดาห์

กันโรคผลแกน
เชื้อเข้าทางไหนตั้งแต่ดอกบาน หรือทางผิวผลที่แตกเมื่อฝนมาหลังแล้งนานจนผลโตเร็ว
ใครเสี่ยงปัตตาเวียในที่ร้อนแล้ง และผลรุ่นที่บังคับดอกหน้าหนาว ธ.ค.–มี.ค.
ทำอะไรได้ให้น้ำสม่ำเสมอ พ่นปุ๋ยโพแทสเซียมทางใบช่วง 90–105 วันหลังบังคับดอก และปลูกหนาแน่นพอให้ใต้ทรงพุ่มเย็นลง
ปลูกห่างเกินไปเกิดผลแกนมากกว่าและแดดเผาง่ายกว่าปลูกจำนวนต้นที่เหมาะสม
กันแดดเผา
พันหญ้าหรือฟางพันรอบตอนบนของผล นิยมที่สุด สะดวก ใช้หญ้าคาเพราะใบยาวทนนาน
ถุงกระดาษหนังสือพิมพ์ทำเป็นทรงกระบอกเปิดหัวท้ายสวมผล กันแดดดีมากแต่ขาดเมื่อโดนฝนและลม
มัดใบรอบผลมัดปลายใบสับปะรดรอบผลเข้าหากัน กันได้ดีแต่เปลืองแรงงาน
น้ำช่วงผลโต
หน้าแล้งให้น้ำทุก 1–2 สัปดาห์ช่วงผลกำลังโต
ก่อนเก็บหยุดให้น้ำราว 2–4 สัปดาห์ก่อนเก็บเกี่ยว
ขาดน้ำก่อนเก็บผลเบาลงแต่ความหวานและรสชาติดีขึ้น
ระยะนี้มักตรงกับช่วง ก.พ.–มี.ค. ขึ้นกับสภาพต้นและพื้นที่ ดูสิ่งที่ต้องทำตามเดือน →

เก็บเกี่ยว

เป้าหมายของระยะนี้

เก็บที่ความแก่ตรงกับตลาด — ส่งโรงงาน ส่งไกล หรือขายสดใกล้

ต้นกำลังทำอะไร

ผลสุกจากโคนผลขึ้นไปหาปลายผล · สับปะรดบ่มให้สุกหลังเก็บไม่ได้

สิ่งที่ควรสังเกต
  • สีเปลือกเปลี่ยนจากเขียวเป็นเหลืองส้ม เริ่มจากตาล่าง
  • ตาแบนราบ ร่องตาตึง · ก้านผลเหี่ยวเป็นร่องตามยาว
  • เคาะผลแล้วเสียงทึบหรือแปะ
  • ผลช้ำระหว่างหักและขนส่ง
จุดตัดสินใจ

ตลาดปลายทางต้องการความสุกระดับไหน — โรงงานรับสีเบอร์ 1–4 ส่งไกลเก็บเบอร์ 0 ซึ่งตาเขียวทั้งผล

อ่านสีเปลือกให้เป็น
เบอร์ 0ตาเขียวทั้งผล เหมาะส่งไกลหรือต่างประเทศ
เบอร์ 1–2ตาเหลือง 1–3 ตา
เบอร์ 3–4ตาเหลือง 3–6 ตา ราวครึ่งถึงสามในสี่ของผล
เบอร์ 5–7เหลืองเกือบเต็มผลจนเริ่มน้ำตาลแดงและเริ่มเน่า
โรงงานรับเบอร์ไหนเบอร์ 1–4 · ผลอ่อนเกินเนื้อขาว ทำสับปะรดเกรดสูงไม่ได้
สัญญาณอื่นนอกจากสี
ตาเต็มตาผลย่อยแบนราบ ร่องตาตึงเต็มที่
ก้านผลเหี่ยวเป็นร่องตามยาว
เคาะฟังเสียงเสียงทึบหรือแปะ
นับวันปัตตาเวียราว 150–160 วันหลังบังคับดอก · คู่มือเล่มเดียวกันอีกตารางให้ 178 วัน · กลุ่มควีนสั้นกว่าราว 143–148 วัน
ขายสดส่งไกล
ไส้สีน้ำตาลผลที่เก็บเย็นนานแล้วนำออกมาจะเกิดจุดใสใกล้แกนแล้วกลายเป็นสีน้ำตาล · พันธุ์สำคัญที่สุด MD2 ไม่เกิด ตราดสีทองเป็นง่าย · เก็บเกี่ยวที่อายุเหมาะสม
ระวังผลช้ำทั้งตอนหักในไร่และขนส่ง เรียงผลให้เรียบร้อยและบรรทุกน้ำหนักพอเหมาะ
ระยะนี้มักตรงกับช่วง เม.ย.–มิ.ย. ขึ้นกับสภาพต้นและพื้นที่ ดูสิ่งที่ต้องทำตามเดือน →

หลังเก็บเกี่ยว · ไว้หน่อตอหรือรื้อแปลง

เป้าหมายของระยะนี้

ตัดสินใจว่าจะเลี้ยงหน่อเป็นรุ่นตอต่อ หรือรื้อแปลงปลูกใหม่

ต้นกำลังทำอะไร

ต้นแม่ให้ผลแล้ว หน่อที่แตกรอบโคนจะโตเป็นต้นรุ่นถัดไป · รุ่นตอให้ผลต่อไร่น้อยกว่ารุ่นแม่

สิ่งที่ควรสังเกต
  • สัดส่วนต้นเป็นโรคเหี่ยวในแปลง — ถ้ามาก การไว้ตอจะพาโรคต่อไปรุ่นหน้า
  • หน่อดินที่แข็งแรงพอจะเป็นต้นตอ
  • หน่อที่จะเก็บไปขยายพันธุ์มาจากต้นที่ไม่แสดงอาการโรค
จุดตัดสินใจ

ไว้ตอหรือรื้อ — แปลงที่โรคเหี่ยวระบาดไม่ควรเก็บหน่อไปปลูกต่อ · ถ้าไว้ตอ เริ่มบำรุงราว 2 เดือนหลังเก็บ

ไว้ตอหรือรื้อ
รอบ 4 ปีไว้หน่อ 1 รุ่น เก็บ 2 ครั้งที่ราว 18 และ 36 เดือน
รอบ 5 ปีไว้หน่อ 2 รุ่น เก็บ 3 ครั้งที่ราว 18 · 36 · 54 เดือน
ปลูกรุ่นเดียวแล้วรื้อเกษตรกรภาคตะวันออกบางส่วนทำ ต้นสม่ำเสมอ ผลผลิตต่อไร่สูงกว่า แต่เสียค่าเตรียมแปลงซ้ำ
ผลผลิตจริงที่สำรวจได้เพชรบุรี-ประจวบฯ รุ่นแม่ราว 4.7 ตันต่อไร่ ตอรุ่น 1 ราว 2.9 ตอรุ่น 2 ราว 3.4 ตัน
เตรียมต้นตอ
ตัดต้นแม่ตัดเหนือดินราว 20–30 เซนติเมตร ตัดใบเหลือราว 10 เซนติเมตร แล้วใช้ต้นและใบคลุมดิน
เลือกหน่อเก็บหน่อดินไว้เป็นต้นตอ หักหน่อที่เกิดจากต้นไปขยายพันธุ์
เริ่มบำรุงแปลงเก่าที่เลี้ยงหน่อเริ่มบำรุงราว 2 เดือนหลังเก็บ
เมื่อไหร่ไม่ควรไว้ตอ
โรคเหี่ยวระบาดไวรัสอยู่ในต้นและหน่อ การไว้ตอหรือเก็บหน่อไปปลูกต่อพาโรคไปรุ่นหน้า และอาจระบาดเพิ่มในรุ่นตอ
ยังไม่แน่ใจว่าต้นอยู่ระยะไหน? เริ่มจากสิ่งที่เห็นในสวนก่อน แล้วค่อยเทียบกับระยะด้านบน ดูจากอาการที่เห็น →
ผู้เชี่ยวชาญแนะนำ

สับปะรด

สินค้าคัดโดยทีมงาน สูตรพ่นอ้างอิงเอกสารกรมวิชาการเกษตร
โรคเหี่ยว (โรคเอ๋อ) ใบกลางต้นเปลี่ยนเป็นสีบรอนซ์ แดง ชมพู แล้วอ่อนลู่ · ลามเป็นวง โรคเหี่ยว (โรคเอ๋อ) ใบกลางต้นเปลี่ยนเป็นสีบรอนซ์ แดง ชมพู แล้วอ่อนลู่ · ลามเป็นวง
👆 ปุ่มแนะนำ — กดเพื่อดูสินค้า
⚠️ พบบ่อยหน้าฝน โรคยอดเน่า · รากเน่า ใบยอดซีด โคนใบเน่าช้ำมีกลิ่น ดึงยอดหลุดง่าย โรคยอดเน่า · รากเน่า ใบยอดซีด โคนใบเน่าช้ำมีกลิ่น ดึงยอดหลุดง่าย 🌱 เริ่มจากหน่อพันธุ์ โรคโคนเน่า · หน่อเน่า โคนหน่อหรือจุกที่ปลูกเป็นแผลเน่าดำ ต้นหักที่ผิวดิน โรคโคนเน่า · หน่อเน่า โคนหน่อหรือจุกที่ปลูกเป็นแผลเน่าดำ ต้นหักที่ผิวดิน เพลี้ยแป้งและมด มดขึ้นต้นเป็นแถว · ตัวสีชมพูที่รากและซอกกาบใบ เพลี้ยแป้งและมด มดขึ้นต้นเป็นแถว · ตัวสีชมพูที่รากและซอกกาบใบ ❄️ ผลรุ่นบังคับดอกหน้าหนาวเป็นมาก โรคผลแกน (เนื้อแกน) ผ่าผลแล้วเนื้อเป็นสีน้ำตาล แข็งเป็นไต ทั้งที่ผิวนอกดูปกติ โรคผลแกน (เนื้อแกน) ผ่าผลแล้วเนื้อเป็นสีน้ำตาล แข็งเป็นไต ทั้งที่ผิวนอกดูปกติ ☀️ ผลโตหน้าแล้ง ผลแดดเผา ผิวเปลือกไหม้เกรียมเป็นหย่อม เนื้อในฝ่อ ผลแดดเผา ผิวเปลือกไหม้เกรียมเป็นหย่อม เนื้อในฝ่อ ไส้สีน้ำตาล (ผลสดส่งไกล) หลังเก็บรักษาเย็น เนื้อใกล้แกนเป็นจุดใสแล้วกลายเป็นสีน้ำตาล ไส้สีน้ำตาล (ผลสดส่งไกล) หลังเก็บรักษาเย็น เนื้อใกล้แกนเป็นจุดใสแล้วกลายเป็นสีน้ำตาล ขาดธาตุอาหาร ใบเหลืองซีด ปลายใบไหม้ ใบซีดจนขาว หรือผลมีหลายจุก ขาดธาตุอาหาร ใบเหลืองซีด ปลายใบไหม้ ใบซีดจนขาว หรือผลมีหลายจุก วัชพืชช่วง 4 เดือนแรก ต้นเล็กโตช้า แข่งวัชพืชไม่ได้ · หญ้าดอกขาวคลุมแน่นคล้ายเสื่อ วัชพืชช่วง 4 เดือนแรก ต้นเล็กโตช้า แข่งวัชพืชไม่ได้ · หญ้าดอกขาวคลุมแน่นคล้ายเสื่อ ไม่แน่ใจอาการ? ปรึกษาทีมงาน
ผ่านไลน์ได้เลย
ปรึกษาผ่านไลน์
เริ่มจากอาการที่พบ เพื่อให้คำแนะนำได้แม่นยำที่สุด ยิ่งระบุอาการได้ชัด เรายิ่งช่วยได้ตรงจุดและรวดเร็ว
ผลิตภัณฑ์ของเรา
โปรแกรมบำรุงพืชพื้นฐาน
ดิน · ราก · ภูมิต้านทาน
เกษตรเลิฟ ไบโอเทค

ใส่ปุ๋ยครบ รดน้ำสม่ำเสมอ แต่พืชยังไม่สมบูรณ์?

ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ "ปริมาณธาตุอาหาร" แต่คือ ระบบที่ทำให้พืชดูดซึมมันได้

🌱 เกษตรเลิฟ ไบโอเทค มองลึกถึงระบบรากและดิน เพราะเราเชื่อว่า ดินที่มีชีวิต จะเลี้ยงพืชได้เอง

👉 ติดตาม เกษตรเลิฟ

📞 061-169-9441  |  💬 @kasetlove